Ślad węglowy w profesjonalnym sprzątaniu: co musisz wiedzieć?

Wśród rozmów o globalnym ociepleniu i naszych działaniach mających na celu zrobienie czegoś w tym zakresie, większość ludzi odnosi się do śladu węglowego swoich działań, rzeczy, które robią i produktów, których używają. Ale co oznacza ślad węglowy? Co jest w nim zawarte?

W tym artykule omówimy znaczenie globalnego ocieplenia oraz wartość śladu węglowego i ocen cyklu życia. Znajdziesz przykłady z branży sprzątania i higieny, które można zastosować w twojej działalności związanej z utrzymaniem czystości.

Ślad węglowy: znaczenie globalnego ocieplenia

Gazy cieplarniane (GHG) to gazy, które są w stanie absorbować długofalowe promieniowanie (ciepło) odbite od powierzchni Ziemi. Następnie odbijają to promieniowanie z powrotem na Ziemię. Gdyby w naszej atmosferze nie było gazów cieplarnianych, Ziemia byłaby zbyt zimna, aby mogło na niej istnieć życie, jakie znamy. Jednak wraz z tym, jak spalane jest więcej paliw kopalnych i uwalniane są inne gazy cieplarniane, atmosfera jest w stanie absorbować więcej promieniowania, a więc się

ociepla. To zjawisko znane jest jako efekt cieplarniany (taki sam mechanizm jak w szklarniach) i występuje na całym świecie.

W 2014 roku opublikowano raport na temat zmian klimatycznych w oparciu o długoterminowe dowody naukowe. Stwierdzono w nim, że wzrost stężenia gazów cieplarnianych (GHG) (nie dotyczy to tylko dwutlenku węgla CO2, ale także niektórych innych gazów, takich jak metan, tlen azotu i kilku innych) w ciągu ostatnich 100 lat był głównie spowodowany działalnością człowieka.

Kluczowe fakty dotyczące globalnego ocieplenia

• Zarówno Agencja Ochrony Środowiska Stanów Zjednoczonych (EPA), jak i Komisja Europejska twierdzą, że wzrost stężenia CO2 od czasów rewolucji przemysłowej wyniósł prawie 50%.
• Firmy paliwowe i ich produkty w ciągu ostatnich 30 lat emitowały więcej zanieczyszczeń niż w ciągu 237 lat przed 1988 rokiem.
• Tylko 100 firm odpowiada za ponad 70% światowych emisji gazów cieplarnianych od 1988 roku, czyli od roku powołania Międzyrządowego Panelu ds. Zmian Klimatu (IPCC). Tak wynika z raportu organizacji non-profit CDP z 2017 roku.
• CDP ustaliła również, że emitujemy o 40% więcej rocznie niż w 1990 roku.
• UE chce osiągnąć neutralność klimatyczną do 2050 roku – gospodarkę o zerowych netto emisjach gazów cieplarnianych. Cel ten stanowi rdzeń Europejskiego Zielonego Ładu.

Co oznacza ślad węglowy?

„Węgiel” należy traktować jako skrót od wszystkich gazów cieplarnianych (GHG), które powodują globalne ocieplenie — nie tylko CO₂, ale także metan (CH₄), podtlenek azotu (N₂O) i inne. „Ślad” to sposób opisania całkowitego wpływu danego czynnika. Ślad węglowy jest więc naszym najlepszym oszacowaniem wpływu danej działalności, produktu, stylu życia, firmy, a nawet całego kraju na klimat.

Dlaczego używamy ekwiwalentów CO₂?

Emisje pochodzą z wielu źródeł – produkcji energii elektrycznej, rolnictwa, produkcji przemysłowej – i nie wszystkie są takie same. Aby je porównać, używamy wspólnej jednostki zwanej ekwiwalentem CO₂ (CO₂-eq). Dzięki temu różne gazy cieplarniane są przeliczane na ilość CO₂, która miałaby taki sam wpływ na ocieplenie klimatu. Na przykład metan ma znacznie silniejsze działanie niż CO₂, więc jeden kilogram metanu odpowiada wielu kilogramom ekwiwalentu CO₂.

• Ślad węglowy = całkowity wpływ danego czynnika na klimat.
• Ekwiwalent CO₂ = sposób na ujęcie wszystkich gazów cieplarnianych w tej samej skali.

Co jest uwzględnione w śladzie węglowym, a co nie?

Wiele niejasności związanych ze śladem węglowym wynika z rozróżnienia między emisjami bezpośrednimi i pośrednimi. Przykładowo: rzeczywisty ślad węglowy związany z jazdą samochodem obejmuje nie tylko emisje z rury wydechowej, ale także wszystkie emisje powstające podczas wydobycia ropy naftowej, jej transportu, rafinacji do postaci paliwa i transportu do stacji benzynowej, nie wspominając o znacznych emisjach spowodowanych produkcją i konserwacją samochodu.

Rozróżniamy różne rodzaje i zakresy emisji

• Zakres 1 (emisje bezpośrednie): gazy cieplarniane uwalniane ze źródeł należących do instytucji lub przez nią kontrolowanych — np. gaz ziemny wykorzystywany w kotłach, olej napędowy w pojazdach flotowych, wycieki czynnika chłodniczego, emisje gazów z procesów czyszczenia chemicznego.
• Zakres 2 (emisje pośrednie związane z energią): gazy cieplarniane wytwarzane poza zakładem podczas produkcji energii elektrycznej, pary, ciepła lub chłodu zakupionych i zużywanych przez instytucję.
• Zakres 3 (inne pośrednie emisje w łańcuchu wartości): wszystkie inne emisje związane z łańcuchem wartości instytucji — obejmuje to działania na wyższym szczeblu, takie jak pozyskiwanie składników i produkcja opakowań, oraz działania na niższym szczeblu, takie jak transport, użytkowanie i utylizacja produktów. Zakres ten często stanowi ponad 90% całkowitego śladu węglowego instytucji.

Ocena cyklu życia i ślad węglowy produktu

Ocena cyklu życia (LCA) stanowi ramy do pomiaru wpływu np. produktu. LCA ocenia różne aspekty wpływu na środowisko, w zależności od zastosowanej metody LCA.

Jeśli chcesz ocenić cykl życia produktu, musisz zdefiniować, z czego faktycznie składa się ten cykl życia. Granice systemu określają, które procesy zostaną uwzględnione w systemie, a które z niego wykluczone:

• Od kołyski do grobu (ang. Cradle to Grave): obejmuje łańcuch produkcji materiałów i energii oraz wszystkie procesy od wydobycia surowców poprzez produkcję, transport i fazę użytkowania aż po utylizację produktu.
• Od kołyski do bramy (ang. Cradle to Gate): obejmuje wszystkie procesy od wydobycia surowców do fazy produkcji (brama fabryki); służy do określenia wpływu środowiskowego produkcji produktu.
• Od bramy do grobu(ang. Gate to Grave): obejmuje procesy od fazy użytkowania i końca życia (wszystko po produkcji); służy do określenia wpływu środowiskowego produktu po jego opuszczeniu fabryki.
• Od kołyski do kołyski (ang. Cradle to Cradle) jest wariacją od kołyski do grobu, wymieniając etap odpadów na proces recyklingu, który czyni go ponownie użytecznym dla innego produktu, zasadniczo "zamykając pętlę". Dlatego też nazywa się go również recyklingiem w zamkniętej pętli.

Ocena cyklu życia to czasochłonne zadanie wymagające dużej ilości danych, polegające na kompilowaniu i ocenie wszystkich wejść i wyjść oraz potencjalnych wpływów środowiskowych systemu produktowego w ciągu całego cyklu życia produktu.

Narzędzia programowe takie jak Ecoinvent, GaBi czy SimaPro łączą oprogramowanie do modelowania i raportowania oceny cyklu życia oraz bazy danych zawartości z intuicyjnymi narzędziami do zbierania danych i raportowania, aby ułatwić porównywanie scenariuszy oddziaływania. Ponad tysiąc substancji jest klasyfikowanych i charakteryzowanych według stopnia, w jakim przyczyniają się do listy kategorii wpływu środowiskowego. Nadal wymaga to specjalistycznej wiedzy technicznej i doświadczenia, aby przeprowadzić pełne badanie LCA.

• Wyrażone jako ekwiwalenty CO2 na kg produktu.
• Od momentu powstania do momentu opuszczenia fabryki, w miarę możliwości z uwzględnieniem opakowania.
• Zgodnie z normami ISO i wytycznymi branżowymi.

Odnośniki:

https://www.cdp.net/en

https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/european-green-deal_en

https://co2living.com/what-is-a-carbon-footprint-updated-2021/