„Które urządzenia, elementy instalacji i/lub systemy w moim budynku są najbardziej narażone na występowanie bakterii Legionella?”
Jeśli zespół ds. planu zarządzania wodą (WMP) zdecyduje się na środowiskowe pobieranie próbek wody w celu weryfikacji skuteczności WMP, norma ANSI/ASHRAE 188-2018 zaleca, aby badania te były przeprowadzane przez laboratorium akredytowane zgodnie z normą uznawaną na szczeblu krajowym lub międzynarodowym (np. ISO/IEC 17025:2017), przy czym zakres akredytacji laboratorium powinien obejmować oznaczanie bakterii Legionella.
Przed przystąpieniem do pobierania próbek środowiskowych należy opracować plan pobierania próbek. Plan ten powinien określać urządzenia i punkty użytkowania (POU), z których należy pobierać próbki, częstotliwość pobierania próbek, dopuszczalne wartości graniczne oraz sposób postępowania w przypadku wyników badań próbek wykraczających poza wcześniej ustalone wartości graniczne.
Przykłady punktów poboru próbek
Urządzenia wysokiego ryzyka (zaklasyfikowane jako takie ze względu na wytwarzanie aerozolu wodnego uwalnianego do otoczenia) obejmują między innymi:
- Wieże chłodnicze, chłodnice cieczy, oczyszczacze powietrza
- Fontanny dekoracyjne/ozdobne
- Mgiełki, atomizery, nawilżacze zimnej wody
- Przemysłowe systemy zraszania wodą wykorzystujące jako źródło wodę użytkową (niesterylną)
- Spa / jacuzzi
- Myjki samochodowe
- Myjki do garnków / Myjki do wózków / Lance myjące do dekontaminacji
Rozważ następujące elementy armatury hydraulicznej:
- Elektroniczne i ręczne baterie zlewozmywakowe
- Napowietrzacze
- Ograniczniki przepływu
- Głowice prysznicowe i słuchawki prysznicowe
- Stacje do płukania oczu i prysznice awaryjne z instalacją wodociągową
- Zbiorniki magazynowe na wodę użytkową zimną i ciepłą
- Urządzenia medyczne wykorzystujące podłączoną wodę użytkową
Systemy w budynku, które należy uwzględnić przy pobieraniu próbek, obejmują:
- Przyłącze zimnej wody do budynku (punkt wejścia do instalacji)
- Przepływowe podgrzewacze ciepłej wody użytkowej (CWU)
- Powrót ciepłej wody, jeśli występuje
- Wszystkie wymienione powyżej urządzenia wysokiego ryzyka
- Systemy wody przemysłowej lub procesowej, które rozpylają wodę
Strategia planu pobierania próbek
Biuro ds. Ochrony Zasobów Wodnych przy Departamencie Zdrowia Stanu Nowy Jork opracowało i ogłosiło strategię planowania poboru próbek z instalacji wody pitnej (użytkowej) w placówkach opieki zdrowotnej. Niniejsze wytyczne pomogą w opracowaniu własnego planu pobierania próbek w budynku. Zalecana strategia pobierania próbek obejmuje poniższe:
- Próbka zimnej wody dopływającej przy pierwszym dostępnym kranie
- Jedna próbka z powrotnego przewodu systemu obiegowego podgrzewania wody pitnej
- Jedna próbka z wylotu systemu grzewczego
- Należy pobrać co najmniej trzy próbki na każdym piętrze. Zazwyczaj wykonuje się to w następujący sposób:
- Kran położony najbliżej punktu, w którym ciepła woda z pionu doprowadzana jest do instalacji odbiorczej
- Jedna próbka ze środka systemu
- Jedna próbka z ostatniego punktu wylotowego, przed powrotem wody do przewodu doprowadzającego ją z powrotem do podgrzewacza
- W celu zbadania choroby potrzebne będą próbki z miejsc, w których przebywali chorzy pacjenci/mieszkańcy
- Piony zasilają niekiedy kilka obiegów cyrkulacyjnych, z których każdy doprowadza wodę do grupy pomieszczeń. Dla każdego obiegu należy wyznaczyć kilka punktów poboru próbek.
- Na każdym piętrze należy pobrać jedną dodatkową próbkę losową w przypadku skrzydeł charakteryzujących się znaczną długością rurociągów i złożonym przebiegiem instalacji.
- Zaleca się, aby podczas wstępnej oceny budynku pobrać próbki z powierzchni (wymazy) w punktach na środku lub końcu odcinków instalacji ciepłej wody na każdym piętrze.
- Ponieważ w instalacjach wody zimnej również mogą występować bakterie Legionella – zwłaszcza jeśli woda ulega zastojowi lub jej temperatura wzrasta do poziomu sprzyjającego rozwojowi drobnoustrojów – należy pobierać próbki z takich potencjalnie problematycznych miejsc w celu sprawdzenia występowania tych bakterii. W razie ich wykrycia może zaistnieć konieczność wprowadzenia zmian konstrukcyjnych lub eksploatacyjnych w celu usunięcia problemu.
Aby uzyskać pomoc w zakresie kontroli ryzyka związanego z patogenami przenoszonymi przez wodę w budynku – w tym opracowania planów zarządzania wodą (WMP), pobierania próbek i ocen ryzyka, a także realizacji badań przez akredytowane laboratoria zewnętrzne, audytów, dodatkowych lub awaryjnych procesów dezynfekcji czy konsultacji – skontaktuj się z nami już dziś!