Bize sorulan 1 numaralı soru muhtemelen şudur:
“ASHRAE 188-2018 (veya CMS Direktifi), su sistemlerimden Lejyonella için numune almamı zorunlu kılıyor mu?”
Basit cevap hayırdır (doğrudan değil); nedeni şudur: Bir bina su sisteminde Lejyonella için bilinen güvenli bir düzey yoktur. Bu nedenle, tespit edilmedi şeklindeki bir numune sonucu bile mutlaka “güvenli” anlamına gelmez. Bunun nedeni, bu organizmanın yaşam döngüsünün, bina su sistemlerinde sıcaklık, dezenfektanlar vb. yoluyla maruz kaldığı streslerle birleştiğinde, organizmanın canlı ancak kültürü yapılamayan (VBNC) bir duruma geçmesine yol açabilmesidir.
Lejyonella varlığı için kültür testi yapılıp bakterinin tespit edilmemesi, bina sahibini yanlış bir güvenlik duygusuna kaptırmamalıdır. Bunun nedeni, aynı insan yapımı tesisat sistemlerinin, Lejyonella yaşam döngüsünün bir noktasında bu bakterilerin çoğalması, artması ve su sistemlerini muhtemelen endişe verici derecede yüksek düzeylerde kolonize etmesi için ideal ortamlar sunabilmesidir. Daha da kötüsü, Lejyoner hastalığı vakaları bina su sistemlerindeki çok düşük Lejyonella düzeyleriyle bile ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle CDC, ASHRAE, CMS ve diğer pek çok kuruluşun önerdiği gibi, Lejyonella bakterisinin çoğalmasına ve duyarlı kişilere yayılmasına olanak tanıyan tehlikeli koşulları azaltmak için bina su sistemlerimizi yönetmemiz gerekir. Bunu bir Su Yönetim Planı (WMP) aracılığıyla gerçekleştiririz.
Su yönetimi program ekibi, ele alınmadığı takdirde Lejyonella ve/veya diğer su kaynaklı fırsatçı patojenlerin çoğalmasını teşvik edebilecek dezenfektan ve sıcaklık düzeyleri gibi su kalitesi parametrelerini düzenli olarak izlemelidir. Örneğin program ekibi bir su parametresinin önceden belirlenmiş kontrol limitlerinin dışına çıktığını tespit ederse, bir sonraki adım bina su koşullarını istenen aralıklara geri getirmek için düzeltici faaliyetlerde bulunmak olacaktır. Bu, durgun veya düşük akışlı bir branşman hattının akıtılması ya da bir sıcak kullanım suyu ısıtıcısının ayar noktasının değiştirilmesi gibi basit bir önleyici önlem olabileceği gibi, sistem dezenfeksiyonu gibi daha düzeltici nitelikte bir önlem de olabilir.
Genel görüş, bir epidemiyolojik incelemenin parçası olmadığı sürece, şüpheli veya doğrulanmış Lejyoner hastalığı vakası bulunmadığında rastgele ve denetimsiz çevresel numune alma işlemi yapılmaması yönündedir. Ancak tesisle ilişkili şüpheli veya doğrulanmış bir hastalık bulunmadığı durumlarda (ör. WMP doğrulaması vb. amaçlarla) Lejyonella için çevresel numune alma işlemi yapılıyorsa, bu işlem asla tek başına yapılmamalı ve işleme başlamadan önce program ekibinin üzerinde mutabık kalınmış bir numune alma planı ve numune alınacak sistemler ve cihazlar için belirlenmiş uygun müdahale protokolleri bulunmalıdır. Numune alma planları her tesiste kendine özgüdür ve aşağıdaki gibi faktörleri dikkate almalıdır:
Hastalık yokken çevresel numune alma yöntemi kullanıldığında, bu işlem Lejyonella tespiti ve sayımı konusunda yeterliliğini kanıtlamış akredite bir laboratuvar tarafından yapılmalıdır.