Najczęściej zadawane pytanie najprawdopodobniej brzmi:
Czy norma ASHRAE 188-2018 (lub wytyczne CMS) wymaga pobierania próbek z moich instalacji wodnych w celu wykrywania bakterii Legionella*?
Prosta odpowiedź brzmi: nie (nie bezpośrednio), i oto dlaczego: Nie ma znanego bezpiecznego poziomu bakterii Legionella w systemie wodnym budynku. Dlatego nawet wynik próbki wskazujący na brak bakterii niekoniecznie oznacza bezpieczeństwo. Wynika to z faktu, że cykl życiowy tego organizmu – w połączeniu z czynnikami stresogennymi, takimi jak temperatura czy obecność środków dezynfekcyjnych w instalacjach wodnych budynków – może umożliwić mu przejście w stan aktywności życiowej, lecz bez zdolności do wzrostu w warunkach hodowli (stan VBNC).
Brak wykrycia bakterii Legionella w badaniach nad hodowlą nie powinien usypiać czujności właściciela budynku ani dawać mu złudnego poczucia bezpieczeństwa. Wynika to z faktu, że wspomniane instalacje wodne – będące dziełem człowieka – stwarzają idealne warunki do namnażania się i rozprzestrzeniania bakterii Legionella, prowadząc do osiągnięcia przez nie – w pewnych fazach cyklu życiowego – niepokojąco wysokich stężeń. Co gorsza, przypadki choroby legionistów odnotowywano nawet przy bardzo niskim poziomie obecności Legionella w instalacjach wodnych budynków. Dlatego też – zgodnie z zaleceniami organizacji takich jak CDC, ASHRAE, CMS i wielu innych – konieczne jest właściwe zarządzanie systemami wodnymi w budynkach, aby ograniczyć warunki sprzyjające namnażaniu się tych bakterii i ich rozprzestrzenianiu się wśród osób podatnych na zakażenie. Można to osiągnąć poprzez plan zarządzania wodą (WMP).
Zespół odpowiedzialny za program gospodarowania wodą powinien regularnie monitorować parametry jakości wody, takie jak poziom środka dezynfekującego i temperatura; zaniedbanie tych aspektów mogłoby potencjalnie sprzyjać namnażaniu się bakterii Legionella i/lub innych oportunistycznych patogenów przenoszonych przez wodę. Jeśli na przykład zespół odpowiedzialny za program stwierdzi, że dany parametr wody wykracza poza ustalone wcześniej granice kontrolne, kolejnym krokiem będzie podjęcie działań zaradczych w celu przywrócenia pożądanych parametrów wody w budynku. Może to być prosty środek zapobiegawczy, taki jak przepłukanie odgałęzienia instalacji, w którym występuje zastój lub przepływ wody jest niewielki, czy też korekta nastawy temperatury podgrzewacza ciepłej wody użytkowej. Działanie może też mieć charakter bardziej naprawczy, jak na przykład dezynfekcja systemu.
Powszechnie przyjęto, że nie należy przeprowadzać losowego, nieukierunkowanego pobierania próbek środowiskowych w przypadku braku podejrzeń lub potwierdzonych przypadków choroby legionistów, chyba że jest to element dochodzenia epidemiologicznego. Jeśli jednak pobieranie próbek środowiskowych pod kątem bakterii Legionella jest realizowane mimo braku podejrzeń lub potwierdzonych przypadków choroby w danym obiekcie (np. w celu walidacji planu zarządzania wodą – WMP itp.), czynności te nigdy nie powinny być wykonywane w oderwaniu od innych działań. Przed ich rozpoczęciem zespół odpowiedzialny za program musi dysponować uzgodnionym planem pobierania próbek oraz ustalonymi procedurami reagowania dla systemów i urządzeń poddawanych badaniu. Plany pobierania próbek są unikalne dla każdego obiektu i powinny uwzględniać takie czynniki jak:
W każdym przypadku, gdy pobiera się próbki środowiskowe bez występowania choroby, należy to powierzyć akredytowanemu laboratorium, które ma kompetencje w zakresie wykrywania i oznaczania liczebności bakterii Legionella.